Εισοδηματικά κριτήρια για την καταβολή της κατώτατης σύνταξης

Κατώτατες συντάξεις κάτω και από 200 ευρώ για όσους συνταξιοδοτούνται πριν από το 67ο έτος της ηλικίας τους, με ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής εισοδηματικών κριτηρίων για τους υπόλοιπους, αυξήσεις ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης σε περίπου 150.000 ασφαλισμένους, μεταξύ των οποίων ακόμη και άτομα με βαριές αναπηρίες, οικοδόμοι, αλλά και εργαζόμενοι σε πολύ σκληρές συνθήκες εργασίας (υπερβαρέα) όχι όμως και δημόσιοι υπάλληλοι, καθώς και ένταξη όλων των επικουρικών ταμείων (ενστόλων, ναυτικών, δικηγόρων, μηχανικών και ελευθέρων επαγγελματιών) στο επικουρικό των μισθωτών (ΕΤΕΑ), περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το «βαρύ» ασφαλιστικό πακέτο με τα προαπαιτούμενα του τρίτου μνημονίου.

Οι διατάξεις ψηφίζονται και θα ισχύσουν άμεσα, ενώ σε συνδυασμό με αυτές που ήδη ψηφίστηκαν τον προηγούμενο μήνα, αλλά και αυτές που θα ψηφιστούν μέχρι τον Οκτώβριο, κατά την πρώτη αξιολόγηση από τους θεσμούς, αναμένεται να φέρουν τα πάνω-κάτω σχεδόν στο σύνολο των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων.

Αναλυτικά, το μνημόνιο που κατατέθηκε μαζί με τα προαπαιτούμενα στη Βουλή, προκαλώντας σοκ σε χιλιάδες ασφαλισμένους που εκτιμάται ότι θα συνταξιοδοτηθούν από τον Ιούλιο του 2015 και μετά, στα 67 με το καθεστώς της κατώτατης σύνταξης (λίγα ένσημα), ορίζει ότι η κατώτατη σύνταξη θα καταβάλλεται με εισοδηματικά κριτήρια. Σε όλους τους υπόλοιπους, σύμφωνα με τη διάταξη που ψηφίστηκε στο πρώτο πακέτο για το ασφαλιστικό, του Ιουλίου, και η οποία επαναδιατυπώνεται και στο νομοσχέδιο, που θα συνταξιοδοτηθούν πριν από τα 67, θα καταβάλλεται μόνο το οργανικό κομμάτι της σύνταξης, ήτοι το ποσό που αντιστοιχεί στις εισφορές τους, χωρίς την επιχορήγηση του κράτους. Εφόσον συμπληρώσουν τα 67 ή το όριο που θα ισχύει κάθε φορά με βάση το προσδόκιμο ζωής, το ποσό αυτό θα συμπληρώνεται (εφόσον είναι κατώτερο της κατώτατης σύνταξης) ώστε ο συνταξιούχος να λάβει τελικά τα 483 ευρώ. Με τη διάταξη ξεκαθαρίζεται ότι ο διαχωρισμός αυτός αφορά μόνο στις συντάξεις γήρατος και δεν πιάνει τις συντάξεις αναπηρίας και χηρείας, που κατά κύριο λόγο δίνονται πριν από τη συμπλήρωση του 67ου έτους. Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ), με τη διάταξη αυτή προκύπτει εξοικονόμηση 3 εκατ. ευρώ για το 2015, 17,2 εκατ. ευρώ για το 2016 και 28,5 εκατ. ευρώ για το 2017 και για κάθε επόμενο έτος.

Αλλαγές έρχονται στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, από την ψήφιση του μνημονίου και έως το τέλος του 2021, καθώς αυξάνονται τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης σε όσους είναι ασφαλισμένοι στον ιδιωτικό τομέα και μπορούσαν μέχρι σήμερα να βγουν στη σύνταξη πριν από το 67ο έτος της ηλικίας τους ή το 62ο με παράλληλη προϋπόθεση τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης.

Το νομοσχέδιο ξεκαθαρίζει ότι θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα μέχρι και την ημερομηνία ψήφισης του νόμου δεν θίγονται. Σε περίπτωση που η ισχύουσα μέχρι σήμερα νομοθεσία δεν προβλέπει όριο ηλικίας για θεμελίωση πλήρους δικαιώματος ή μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, από τη δημοσίευση του μνημονίου και μετά, η σταδιακή αύξηση αρχίζει με όριο ηλικίας το 58ο έτος για 35 έτη ασφάλισης, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση με όριο ηλικίας το 55ο.

Στον νόμο υπάρχουν ξεχωριστοί πίνακες για τη συνταξιοδότηση στα 62 και για τη συνταξιοδότηση στα 67 έτη. Ως γενική αρχή ισχύει ότι οι 50άρηδες που μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν σήμερα θα υποστούν από αύριο αύξηση 5 ετών. Το όριο ηλικίας αυξάνεται στα 56,7 έτη για όσους γίνουν 50 και μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν το 2016, πηγαίνει στα 58,4 έτη για τις αντίστοιχες περιπτώσεις το 2017, φτάνει τα 60,1 έτη το 2018, ανέρχεται στα 61,9 έτη το 2019, το 2020 φτάνει τα 63,6 έτη, το 2021 τα 65,3 έτη και το 2022 καταλήγει στα 67 έτη. Ανάλογα με το έτος υπάρχει και αντίστοιχη προσαρμογή ανά ηλικία μεγαλύτερη τω 50 ετών. Για όσους συνταξιοδοτηθούν με 40 έτη ασφάλισης, στα 62 έτη, προβλέπεται αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης κατά 1 έτος κάθε χρόνο.

Οι πίνακες και η σχετική διάταξη κρύβουν πολλές ασάφειες και «θολά» σημεία, που προφανώς θα διευκρινιστούν με υπουργικές αποφάσεις.

Αυτό που προβλέπεται είναι επιπλέον πέναλτι – μείωση 10% σε όσους αποχωρήσουν νωρίτερα.

Από τις αυξήσεις των ορίων ηλικίας εξαιρούνται μόνο οι υπαγόμενοι στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα και η μητέρες και οι χήροι πατέρες ανίκανων τέκνων και όπως όλα δείχνουν, δεν εξαιρούνται οι οικοδόμοι που ασφαλίζονται υπό ειδικό καθεστώς βαρέων (στα 60), οι εργαζόμενοι στα λεγόμενα υπερβαρέα, όπως αυτοί που δουλεύουν σε υπόγειες στοές, δύτες κ.λπ. (συνταξιοδοτούνται μεταξύ 55 και 60), καθώς και ειδικές – ευπαθείς ομάδες αναπήρων, όπως παραπληγικοί, νεφροπαθείς κ.ά. (συνταξιοδοτούνται με 15ετία χωρίς όριο).

Σύμφωνα με το ΓΛΚ, από την αύξηση των ορίων ηλικίας προκύπτει εξοικονόμηση 5 εκατ. ευρώ για το 2015, 29 εκατ. ευρώ για το 2016, 79 εκατ. ευρώ για το 2017, 157 εκατ. ευρώ για το 2018 και 263 εκατ. ευρώ για το 2019.

Περικοπές έρχονται στις επικουρικές συντάξεις χιλιάδων αστυνομικών, λιμενικών και πυροσβεστών, ναυτικών, δικηγόρων, μηχανικών και συμβολαιογράφων, καθώς το νομοσχέδιο προβλέπει την υποχρεωτική ένταξη των Ταμείων τους, από 1ης Σεπτεμβρίου του 2015, στο υπερεπικουρικό των μισθωτών, ΕΤΕΑ. Πρόκειται για τους κλάδους επικουρικής ασφάλισης των σωμάτων ασφαλείας (ΤΕΑΠΑΣΑ), του ΟΑΕΕ, αρτοποιών, πρατηριούχων υγρών καυσίμων, μηχανικών και εργοληπτών, συμβολαιογράφων, δικηγόρων, ιδιοκτητών συντακτών και υπαλλήλων Τύπου του ΕΤΑΠ-ΜΜΕ, ναυτικών (ΚΕΑΝ) του ΝΑΤ, καθώς και του προσωπικού ιδρυμάτων εμπορικού ναυτικού (ΤΕΑΠΙΕΝ).

 

kathimerini