Συνεχίζεται ο… κλεφτοπόλεμος στον κλάδο αυτοκινήτου

Συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς ο πόλεμος στις τιμές των ασφαλίστρων στον κλάδο αυτοκινήτου επηρεάζοντας άμεσα τα μηνιαία στοιχεία στις ασφαλίσεις κατά ζημιών που εκδίδει η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος.

Τα στοιχεία από μόνα τους είναι αποκαλυπτικά καθώς οι ασφαλίσεις κατά ζημιών στο εξάμηνο του 2015 σημείωσαν πτώση 9,1% κάτι που οφείλεται κυρίως στην αστική ευθύνη οχημάτων που σημείωσε πτώση 16,5%. Προσοχή, αυτά είναι τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΑΕΕ πριν την τραπεζική αργία και τα capital controls, που σημαίνει ότι περιμένουμε περαιτέρω μείωση στα στοιχεία του οκταμήνου.

Γιατί όμως κατρακυλάει ο συγκεκριμένος κλάδος; Έπειτα από έρευνα του Insurancedaily.gr διαπιστώσαμε ότι τα ασφάλιστρα έχουν μειωθεί σε υπερβολικά χαμηλές τιμές που σίγουρα σε κάποιες περιοχές είναι κάτω του κόστους. Συγκεκριμένα σε περιοχή του νομού Αρκαδίας γνωστή ξένη ασφαλιστική εταιρεία, που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, προσφέρει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφάλεια αυτοκινήτου με 75 ευρώ το εξάμηνο, όταν ο μέσος όρος στην περιοχή είναι από 117 ευρώ το εξάμηνο.

Σε αντίστοιχη περίπτωση, αυτήν τη φορά στο νησί της Ρόδου ελληνική ασφαλιστική εταιρεία προσφέρει ασφάλεια αυτοκινήτου με λιγότερα κυβικά από την προηγούμενη περίπτωση με 74 ευρώ το εξάμηνο όταν ο μέσος όρος στο νησί είναι 98 ευρώ το εξάμηνο.

Και μπορεί οι μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες να αντέχουν τέτοιου είδους «παιχνίδια» προκειμένου να κερδίσουν πελάτες αλλά στο σύνολό της η αγορά βγαίνει ζημιωμένη. Βγαίνει ζημιωμένη γιατί το σίγουρο είναι ότι οι τιμές θα επανέλθουν μακροχρόνια στα φυσιολογικά τους επίπεδα, κάτι που θα δυσαρεστήσει τους ασφαλισμένους, ενώ ταυτόχρονα οι αποζημιώσεις στο σύνολό τους θα κοστίζουν περισσότερο από το σύνολο των ασφαλίστρων που λαμβάνουν οι εταιρείες στο συγκεκριμένο κλάδο (κάτι που έχει αρχίσει να συμβαίνει) με αποτέλεσμα να «βάζουν μέσα» τους ισολογισμούς τους.

Βέβαια οι περισσότερες εταιρείες βλέπουν την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης οχημάτων ως την κερκόπορτα που θα τις οδηγήσει στο πολυπόθητο cross selling γι’ αυτό και παίρνουν το ρίσκο.

Το θέμα είναι πόσες από αυτές το καταφέρνουν και αν στο «τέλος της ημέρας» αξίζει τον κόπο.

 

Insurancedaily

Ασφαλιστικό: Ο «οδικός χάρτης» των περικοπών στις συντάξεις

Περικοπές δαπανών για τα Ασφαλιστικά Ταμεία, της τάξης των 2,3 δισ. ευρώ πρέπει να αποφασίσει η επόμενη κυβέρνηση, για το χρονικό διάστημα, που ξεκινάει από την επομένη των εκλογών και λήγει στα τέλη του 2016. Πρόκειται για περικοπές που αφορούν τη μνημονιακή δέσμευση για παρεμβάσεις κατά 0,25% του ΑΕΠ (περίπου 450 εκατ. ευρώ) για φέτος και άλλο 1% του ΑΕΠ για το 2016 (περίπου 1,8 δισ. ευρώ). Όμως στις παρεμβάσεις αυτές θα πρέπει να προστεθούν και τα ισοδύναμα μέτρα ύψους έως 4 δισ. ευρώ που επίσης πρέπει να οριοθετηθούν και αφορούν τον περιορισμό του κόστους προς τα Ταμεία, από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία έκρινε ως αντισυνταγματικές τις περικοπές στις συντάξεις που εφαρμόστηκαν από το 2013 και μετά.

Σε αυτό το πλαίσιο κινείται αναγκαστικά και η Επιτροπή για το Ασφαλιστικό που έχει συστήσει ο απερχόμενος υπουργός Εργασίας, Γιώργος Κατρούγκαλος. Μια Επιτροπή, που βάσει χρονοδιαγράμματος θα πρέπει έως τα μέσα Οκτωβρίου να έχει έτοιμες τις προτάσεις της, που θα αποτελέσουν τη βάση για ένα βιώσιμο ασφαλιστικό, από εδώ και στο εξής. Ήδη, οι διαρροές που έχουν γίνει από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ κάνουν λόγο για ένα νέο σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης, που αναμένεται να προταθεί από την εν λόγω Επιτροπή.

Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα σύστημα όπου ο κάθε ασφαλισμένος θα έχει στο εξής το δικό του, ατομικό «κουμπαρά», από τον οποίο θα προκύπτει και η σύνταξή του, με βάση το σύνολο των εισφορών που κατέβαλλε κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου. Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται ότι το ασφαλιστικό σύστημα στο μέλλον θα εξομαλυνθεί, οι συντάξεις αν και μικρότερες, θα γίνουν πιο δίκαιες και η στήριξη του κράτους θα περιοριστεί στον καθορισμό της εθνικής σύνταξης, ως βάσης χορήγησης για εκείνους που δεν κατάφεραν στη διάρκεια του εργασιακού τους βίου, να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα ένσημα, για μια αξιοπρεπή σύνταξη. Σε ό,τι αφορά τους ήδη συνταξιούχους θα υπάρξει η εφαρμογή του συστήματος της εθνικής και της αναλογικής σύνταξης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για πιθανές νέες περικοπές στις καταβαλλόμενες συντάξεις.

Πάντως, έτσι και αλλιώς, η εφαρμογή του νόμου Λοβέρδου – Κουτρουμάνη (ν.3863/2010) προκαλεί περικοπές στις νέες συντάξεις, ήδη από φέτος (0,5-0,8%), που χρόνο με τον χρόνο θα αυξάνονται. Οι μειώσεις στις συντάξεις, προκύπτουν έτσι και αλλιώς από μια σειρά από παρεμβάσεις του νέου Μνημονίου. Ήδη η αύξηση των εισφορών υπέρ ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στις κύριες συντάξεις από 4% σε 6% και η επιβολή ανάλογης εισφοράς 6% και στις επικουρικές, επέφερε μια πρώτη έμμεση μείωση στις συντάξεις από τον Ιούλιο και μετά. Το τρίμηνο Οκτωβρίου – Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου, μαζί με τις νέες, αυξημένες εισφορές, θα παρακρατηθούν και τα αναδρομικά από τις κρατήσεις του Ιουλίου και του Αυγούστου σε τρεις ισόποσες δόσεις. Ακόμα πιο «άτυχοι» πρέπει να θεωρούνται οι περίπου 122.000 συνταξιούχοι των 11 Ταμείων επικουρικής ασφάλισης, που από τον Σεπτέμβριο και μετά έχουν ενσωματωθεί στο ΕΤΕΑ. Για να εξισορροπήσει το σύστημα παροχής επικουρικών συντάξεων, θεωρείται δεδομένη η περικοπή κατά 5,2%, ίδια δηλαδή με εκείνη που επιβλήθηκε στους συνταξιούχους του ΕΤΕΑ, τον Ιούλιο του 2014. Μάλιστα, σε όποιες περιπτώσεις συνεχίζεται η παραγωγή ελλειμμάτων θα γίνουν και άλλες περικοπές, οι οποίες ακόμα δεν μπορούν να προσδιοριστούν. Οι μειώσεις συντάξεων που θα προκύψουν αμέσως μετά τις εκλογές, προέρχονται από τις εξής διατάξεις του Μνημονίου:

– Αύξηση της ποινής σε όσους επιλέξουν να στραφούν στην πρόωρη συνταξιοδότηση. Η εξτρά περικοπή θα είναι 10% και εάν ισχύσει η τωρινή νομοθεσία θα έχει βάθος πενταετίας.

– Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων, με μεικτό τρόπο, βάσει του νόμου 3863/2010. Το τμήμα της σύνταξης που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισής τους έως 31/12/2010 υπολογίζεται με τις διατάξεις που ίσχυαν. Το τμήμα σύνταξης που αντιστοιχεί στο χρόνο ασφάλισής τους από 1/1/2011 έως την ημερομηνία εξόδου υπολογίζεται με τους νέους συντελεστές των νόμων 3863 και 3865/2010, με την προσθήκη τμήματος της βασικής σύνταξης.

-Μειώνονται τα κατώτατα όρια συντάξεων. Το νέο κατώτατο όριο που θα χρησιμοποιείται για τους υπολογισμούς της σύνταξης για τον χρόνο από την 1η Ιανουαρίου 2011 και μετά θα είναι στα 392 ευρώ, σε αντίθεση με το κατώτατο όριο των 486 ευρώ που χρησιμοποιούνταν έως σήμερα. Παράλληλα, το ποσό αυτό θα χορηγείται μόνο με τη συμπλήρωση του 67ου έτους.

– Νέος τρόπος υπολογισμού των εφάπαξ. Η προηγούμενη κυβέρνηση δεν ξεκαθάρισε το τοπίο, με αποτέλεσμα το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων αλλά και το Ταμείο Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα να έχουν κηρύξει παύση πληρωμών, μέχρις να βρεθεί ο νέος μαθηματικός τύπος.

 

dikaiologitika

Χωρίς κόμιστρο η μεταφορά ασθενών με τα ιδιωτικά ασθενοφόρα

Μόνο για την εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων και των ασθενών τους πρέπει να χρησιμοποιούν τα ασθενοφόρα τους οι ιδιωτικοί φορείς, χωρίς να ζητούν κόμιστρο, έμμεσα ή άμεσα, σύμφωνα με εγκύκλιο του υπουργού Υγείας.

H εγκύκλιος, που εκδόθηκε στις 26/8/2015 μετά από καταγγελίες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας και κυκλοφορίας ιδιωτικών ασθενοφόρων, αναφέρει ότι οι «ιδιωτικές κλινικές ή επιχειρήσεις που απασχολούν εργάτες ή τεχνίτες, ιατρικά διαγνωστικά εργαστήρια, τα οποία διαθέτουν κατάλληλο εξοπλισμό για εξειδικευμένες εξετάσεις προς μεταφορά των εξεταζομένων σε αυτά, Μονάδες Χρόνιας Αιμοκάθαρσης (Μ.Χ.Α.) που λειτουργούν εκτός Νοσοκομείων και Κλινικών, γηροκομεία, οίκους ευγηρίας και Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (Μ.Φ.Η.) του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα προς μεταφορά των διαμενόντων σε αυτούς, καθώς και σε ασφαλιστικές επιχειρήσεις που νόμιμα ασκούν τον ασφαλιστικό κλάδο 18 «βοήθεια» του άρθρου 13 του ν.δ. 400/1970 προς μεταφορά ασφαλισμένων προσώπων, χωρίς άμεση ή έμμεση είσπραξη κομίστρου, εφόσον υποβληθεί βεβαίωση του ΕΚΑΒ, ότι το συγκεκριμένο ασθενοφόρο που πρόκειται να κυκλοφορήσει πληροί τις προδιαγραφές που ισχύουν για τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής καθώς και υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/1986 από τον αιτούντα ότι έλαβε γνώση των όρων και υποχρεώσεων σχετικά με την στελέχωση του ασθενοφόρου και τη διακίνηση των ασθενών ή τραυματιών ή εξεταζόμενων, σύμφωνα με τις οποίες πρέπει:

1) το αυτοκίνητο να έχει οδηγό και συνοδηγό και

2) ο οδηγός και ο συνοδηγός ή τουλάχιστον ο δεύτερος τούτων να έχει στοιχειώδεις γνώσεις και εμπειρία στην παροχή πρώτων βοηθειών, καθώς επίσης ότι το ασθενοφόρο θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των μεταφορικών αναγκών του δικαιούχου του, χωρίς άμεση ή έμμεση είσπραξη κομίστρου».

 

aagora

Η Ιστορία της Ασφάλισης

Θα μπορούσαμε να πούμε πως η ασφάλιση είναι τόσο παλιά όσο και ο άνθρωπος. Από την εμφάνισή του, ο άνθρωπος οργάνωνε την ζωή του σε κοινωνίες, επειδή διαπίστωσε ότι από μόνος του δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει στους κινδύνους της προϊστορικής εποχής. Οργανωμένος σε κοινωνίες μέσα σε σπηλιές, μπόρεσε να βρει την απαραίτητη ασφάλεια.

Έτσι κι αλλιώς, την έννοια της ασφάλισης την βρίσκουμε με σαφήνεια διατυπωμένη στα πιο αρχαία κείμενα, ή την συμπεραίνουμε από διάφορα περιστατικά.

Οι αρχές του θεσμού της ασφάλισης χάνονται κάπου εκεί γύρω στην 2η π. Χ. χιλιετία. Η ασφάλιση στα πρώτα της στάδια, εμφανίστηκε με την μορφή “αλληλοβοήθειας”, μεταξύ ατόμων που εκτελούσαν ένα παρεμφερές είδος εργασίας.

Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες “δούλευαν” οι εργάτες των πυραμίδων στην αρχαία Αίγυπτο, ήταν άθλιες. Πολλά “εργατικά” ατυχήματα και πολλές ασθένειες τους μάστιζαν. Έτσι, δημιουργήθηκε το πρώτο γνωστό “ταμείο αλληλοβοήθειας”, όπως προκύπτει από πάπυρο που βρίσκεται στο μουσείο του Καΐρου.

Οι πληρωμές των εργατών γίνονταν τότε σε είδος (λάδι, σιτάρι και άλλα τρόφιμα) την πρώτη κάθε μήνα. Από αυτήν την αμοιβή, κατέβαλαν από κοινού κάποια ποσότητα τροφίμων, ώστε να εξασφαλιστεί φαγητό για όσους δεν μπορούσαν να δουλέψουν. Επιπλέον, το “ταμείο αλληλοβοήθειας” προέβλεπε αποζημίωση σε περίπτωση θανάτου, για να πληρωθούν τα έξοδα κηδείας.

Στην αρχαία Βαβυλωνία, το 1750 π.Χ. ο κώδικας του βασιλιά Χαμουραμπί, αναφέρεται, και μάλιστα πολύ καλοδιατυπωμένα, σε ταμείο αλληλοβοήθειας των εμπόρων (μεταφορέων). Σ’ αυτόν τον κώδικα, συναντάμε διατάξεις, σύμφωνα με τις οποίες τα μέλη των καραβανιών είχαν χρέος να χρεωθούν από κοινού για τυχόν κλοπή, καταστροφή, απώλεια καμήλας, ή οποιαδήποτε άλλη ζημιά συνέβαινε στα καραβάνια, ακόμα και σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών. Στον ίδιο κώδικα, συναντάμε και άλλες πολλές διατάξεις, που θεσπίζουν την έννοια της θαλάσσιας αστικής ευθύνης και θαλάσσιας ασφάλισης.

Παρόμοιες “ασφαλίσεις” υπάρχουν και σε άλλους νεότερους κώδικες των χωρών της Μεσοποταμίας.

Η ασφάλιση στην αρχαία Ελλάδα

Στην αρχαία Ελλάδα, ήταν διαδεδομένη η ασφαλιστική κάλυψη των εξόδων κηδείας, σύστημα που αναπτύχθηκε μέσω θρησκευτικών, μη κερδοσκοπικών οργανώσεων. Αργότερα, με νόμο του Σόλωνα, τον 6ο π.Χ. αιώνα, θεσπίστηκε ο όρος των “ομοτάφων”, ο πρώτος ασφαλιστικός νόμος που καθόριζε την λειτουργία εταιριών που είχαν σαν αντικείμενο την κάλυψη των εξόδων κηδείας. Τα διάφορα σωματεία και ενώσεις της εποχής διεύρυναν την έννοια της ασφάλισης δημιουργώντας εταιρίες που είχαν σαν αντικείμενο την αλληλοβοήθεια, την αμοιβαιότητα και τον καταμερισμό των κινδύνων, πέρα από τα έξοδα κηδείας και είχαν πλέον κερδοσκοπικό χαρακτήρα.

Στην Κύπρο τον 5ο π.Χ. αιώνα, εμφανίσθηκε το πρώτο νοσοκομειακό πρόγραμμα της ιστορίας. Ήταν η συμφωνία μεταξύ του βασιλιά Ιδαλίου και του γιατρού Ονάσιλλου και των αδελφών του. Η συμφωνία αυτή όριζε ότι ο Ονάσιλλος και οι αδελφοί του θα αναλάμβαναν την περίθαλψη των στρατιωτών που θα τραυματιζόντουσαν σε επερχόμενη μάχη. Σαν αντάλλαγμα, ο βασιλιάς Ιδάλιος πρόσφερε χρήματα και γη.

Τον 4ο π.Χ. αιώνα, συναντάμε αναφορά στον θεσμό της ασφάλισης, σε λόγους του Δημοσθένη, “Περί θαλασσίων πιστώσεων”. Εδώ, περιγράφονται τα “θαλασσοδάνεια”. Το εμπόριο, από αρχαιοτάτων χρόνων, είχε μεγάλα περιθώρια κέρδους, αλλά και πολύ υψηλό ρίσκο. Η πειρατεία και τα ναυτικά ατυχήματα ήταν σύνηθες φαινόμενο στην αρχαία Ελλάδα. Έτσι, αντί κάποιος έμπορος ή επενδυτής να δανείσει (επενδύσει) τα χρήματά του σε ένα πλοίο, με ορατό τον κίνδυνο της οικονομικής καταστροφής σε περίπτωση που το πλοίο δεν επέστρεφε, απευθυνόταν σε ναυτομεσιτικό γραφείο, μέσο του οποίου μπορούσε να δανείσει χρήματα σε διάφορα πλοία, διασπείροντας έτσι τον κίνδυνο. Από τα κέρδη των πλοίων που επέστρεφαν, μπορούσε να αποσβέσει την ζημιά των πλοίων που δεν επέστρεφαν.

Δυστυχώς, αντί τα “θαλασσοδάνεια” να διδάσκονται σαν παράδειγμα πρόληψης, σύνεσης και ευρηματικότητας, διδάσκονταν στα δικά μου μαθητικά χρόνια, σαν “δανικά και αγύριστα”.

Σε κείμενα συγγραφέων της κλασσικής περιόδου, αναφέρεται η ασφάλιση απόδρασης δούλου. Συνηθιζόταν να γίνεται συμφωνία, με βάση την οποία ο ιδιοκτήτης του δούλου πλήρωνε περιοδικές καταβολές, ώστε να εισπράξει αποζημίωση στην περίπτωση απόδρασης του δούλου του.

Την έννοια της κοινής αβαρίας την γνωρίζουμε όλοι. Θεσπίσθηκε τον 4ο π.Χ. αιώνα από το δίκαιο της Ρόδου. Σύμφωνα με τον όρο αυτό, κάθε ηθελημένη θυσία εμπορευμάτων που πραγματοποιείται χάριν του πλοίου και του υπολοίπου φορτίου, επιβαρύνει, αναλογικά, όλα τα διασωθέντα συμφέροντα. Μοιάζει με την ασφάλιση, στο ότι τον κίνδυνο τον επωμίζονται όλοι οι ενδιαφερόμενοι. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο όρος της κοινής αβαρίας, διατηρείται αυτούσιος μέχρι σήμερα, και μάλιστα με παγκόσμια ισχύ.

Η ασφάλιση στον Μεσαίωνα

Σε όλη την διάρκεια του μεσαίωνα, η ναυτική ασφάλιση και η κοινή αβαρία ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη. Επίσης, εμφανίστηκαν πολλές ασφαλιστικές ενώσεις, παρόμοιες με τις εταιρείες των αρχαίων Ελλήνων της εποχής του Σόλωνα.

Το 1236 η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, με ρύθμιση του Πάπα Γρηγορίου του ΙΧ, απαγόρευσε τον τόκο στο ναυτικό δάνειο, φέρνοντας μεγάλη αναστάτωση στην ναυσιπλοΐα. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η αναστάτωση, επινοήθηκαν άλλοι τρόποι χρηματοδότησης και ανάληψης του κινδύνου, δημιουργώντας την έννοια της ασφάλισης όπως την γνωρίζουμε σήμερα.

Έτσι, από το καθεστώς, όπου “ασφαλιστής” ήταν ο χρηματοδότης, περνάμε στην σύγχρονη ασφάλιση, καθώς “ασφαλιστής” γίνεται κάποιο τρίτο πρόσωπο, το οποίο “αγοράζει” το πλοίο και το φορτίο σε περίπτωση επέλευσης του κινδύνου ενώ ο ασφαλιζόμενος πληρώνει από πριν ασφάλιστρα για την παρεχόμενη κάλυψη.

Σε όλες τις παραθαλάσσιες πόλεις, έμποροι και τραπεζίτες συγκεντρώνονταν στις πλατείες και στις προβλήτες των λιμανιών, όπου μεταξύ των άλλων εμπορικών πράξεων ασκούσαν και τις θαλάσσιες ασφαλίσεις.

Το πρώτο ασφαλιστήριο συμβόλαιο θαλάσσιας ασφάλισης εκδόθηκε στην Γένοβα στις 23 Οκτωβρίου του 1347 και αναφέρεται στην κάλυψη του ιστιοφόρου Santa Clara για το ταξίδι από την Γένοβα στην Μαγιόρκα.

Η ασφάλιση από τον 14ο μέχρι τον 18ο αιώνα

Από τον 14ο μέχρι τον 17ο αιώνα, σημειώθηκαν ραγδαίες εξελίξεις για τον θεσμό της ασφάλισης. Το 1435, στην Βαρκελώνη της Ισπανίας εκδόθηκε ο πρώτος νόμος που αφορούσε την σύνταξη των ασφαλιστηρίων συμβολαίων. Έτσι, άρχισε να δημιουργείται το ασφαλιστικό δίκαιο.

Την περίοδο αυτή, η θαλάσσια ασφάλιση παρουσίαζε μεγάλη άνθηση, κυρίως στην Ισπανία και την Ιταλία, όπου έκανε την εμφάνισή του το επάγγελμα του ασφαλιστή, ο οποίος με την προσωπική του περιουσία αποζημίωνε τις καταστροφές. Στα καφενεία, κοντά στις αποβάθρες, συναντιόνταν οι έμποροι με τους πλοιοκτήτες και τους ασφαλιστές και συμφωνούσαν για την ασφάλιση και την μεταφορά των εμπορευμάτων.

Η ασφάλιση γινόταν με εμπειρικό τρόπο και εξαρτιόταν πολύ από παράγοντα της τύχης. Πολλοί ασφαλιστές καταστράφηκαν οικονομικά, γιατί δεν μπόρεσαν να αντέξουν τις αποζημιώσεις. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα του συνεταιρισμού. Οι ασφαλιστές, άρχισαν να συνεταιρίζονται και να ευθύνονται για πολλούς κινδύνους, αλλά με συγκεκριμένο ποσοστό και όχι για ολόκληρο τον κίνδυνο. Με αυτό τον τρόπο, άρχισε να εφαρμόζεται η θεωρία των μεγάλων αριθμών, να περιορίζεται ο παράγοντας της τύχης και να εξουδετερώνεται ο κίνδυνος της χρεοκοπίας του ασφαλιστή.

Γύρω στο 1500, Ιταλοί μετανάστες κυρίως Λομβαρδιανοί, εγκαταστάθηκαν στις παραλιακές πόλεις της βόρειας Ευρώπης, μεταφέροντας την ασφαλιστική πείρα τους. Η σημερινή Lombard Street του Λονδίνου πήρε το όνομά της από τους Λομβαρδιανούς μετανάστες.

Το 1650, ο Φλωρεντιανός γιατρός Lorento Tonti, ίδρυσε την πρώτη τοντίνα. Οι τοντίνες ήταν σωματεία τα οποία συγκέντρωναν από τα μέλη εισφορές για την δημιουργία κεφαλαίου και μοίραζε τα κέρδη στα μέλη που επιζούσαν κάθε χρόνο. Η διάρκεια του σωματείου ήταν ορισμένη, οπότε με την λήξη της το κεφάλαιο διανέμονταν στα μέλη που επιζούσαν ή ήταν αόριστης διάρκειας και το κεφάλαιο το έπαιρνε ο τελευταίος επιζών. Ήταν μια μορφή ασφάλισης επιβίωσης, αλλά οδηγούσε στον πλουτισμό εκείνου που είχε την τύχη να επιβιώσει.

Από τον θεσμό των τοντίνων ξεκίνησαν οι έρευνες για την διάρκεια ζωής του ανθρώπου, οι οποίες βασίζονταν σε στατιστικές παρατηρήσεις, που με τον υπολογισμό της πιθανότητας ζωής για κάθε ηλικία, θεμελίωσαν την σύγχρονη ασφάλιση ζωής.

Το 1654 ο μαθηματικός Pascal διατυπώνει τον νόμο των πιθανοτήτων, ο οποίος με τους συσχετισμούς του βοήθησε στην δημιουργία των τιμολογίων των ασφαλιστικών εταιριών και φυσικά εφαρμόζεται ακόμα και σήμερα.

Οι Άγγλοι αστρονόμοι Edmond Halley και James Dotson διαμόρφωσαν τον πρώτο επίσημο πίνακα θνησιμότητας το 1693. Σκοπός τους ήταν να καθορίσουν διαφορετικό ασφάλιστρο, ανάλογα με την ηλικία του ασφαλισμένου και συνέλαβαν αυτή την ιδέα όταν μια ασφαλιστική εταιρία αρνήθηκε να ασφαλίσει τον Dotson, λόγο μεγάλης ηλικίας.

Ο νόμος των πιθανοτήτων του Pascal, σε συνδυασμό με τον πίνακα θνησιμότητας των Halley και Dotson, δημιούργησε μια νέα επιστήμη, την αναλογιστική, στην οποία στηρίζεται η σύγχρονη ασφάλιση.

Το 1666 ήταν μια από τις χειρότερες χρονιές για το Λονδίνο. Σε έναν μικρό φούρνο ξέσπασε πυρκαγιά, η οποία επεκτάθηκε πολύ γρήγορα, ξεφεύγοντας από κάθε έλεγχο. 13.000 σπίτια σε 400 δρόμους καταστράφηκαν ολοσχερώς. Το συνολικό κόστος των ζημιών ξεπέρασε τα 10.000.000 αγγλικές λίρες. Αυτός ο τραγικός απολογισμός, είχε σαν αποτέλεσμα ένα χρόνιο αργότερα, το 1667, να ιδρυθεί η πρώτη “Υπηρεσία Πυρός”, το Barron’s fire office, από τον Barron, έναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές κτιρίων του Λονδίνου. Φυσικά, μέσα στην επόμενη δεκαετία ιδρύθηκαν πολλές άλλες ασφαλιστικές εταιρίες πυρός σε διάφορες πόλεις της Μεγάλης Βρετανίας.

Πολλές φορές οι αποζημιώσεις ήταν τόσο μεγάλες, που οι περιουσίες των ασφαλιστών δεν ήταν αρκετές για να καλύψουν την αποζημίωση. Γι’ αυτό, τον 17ο αιώνα, άρχισε η σύσταση ανωνύμων εταιριών, που είχαν στόχο να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της αφερεγγυότητας των ασφαλιστών. Οι ασφαλιστικές εταιρίες, με τα αποθεματικά κεφάλαια που ήταν υποχρεωμένες από τον νόμο να διατηρούν, μπορούσαν να ικανοποιήσουν τους ασφαλισμένους.

Στα τέλη του 17ου αιώνα, οι έμποροι, οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές του Λονδίνου, συγκεντρώνονταν στο μικρό καφενείο του Edward Lloyd, κοντά στον Τάμεση στην Tower Street και κανόνιζαν την ασφάλιση και τις μεταφορές των εμπορευμάτων.

Σύντομα, το καφενείο του Edward Lloyd καθιερώθηκε ως το κέντρο των ασφαλιστικών συναλλαγών του Λονδίνου. Όσοι ήθελαν να ασφαλιστούν, άφηναν ένα χαρτί με τα στοιχεία τους, το όνομα του πλοίου, την ποσότητα και το είδος των εμπορευμάτων που αυτό μετέφερε, καθώς και το δρομολόγιο του πλοίου. Εάν κάποιος ασφαλιστής ήθελε να αναλάβει τον κίνδυνο, σημείωνε στο αντίστοιχο χαρτί το ποσό των ασφαλίστρων που ήθελε να εισπράξει και υπέγραφε (Underwrite). Έτσι βγήκε ο όρος Underwriter, που σημαίνει αυτόν που αποδέχεται ή όχι και υπολογίζει το ασφάλιστρο ενός ασφαλιζόμενου κινδύνου. Το 1871, οι ασφαλιστές που σύχναζαν στο καφενείο του Edward Lloyd απέκτησαν νομική προσωπικότητα με πράξη του Βρετανικού Κοινοβουλίου, σχηματίζοντας την σωματειακή οργάνωση “Corporation of Lloyd’s” και ήταν η αρχή της γνωστής ασφαλιστικής εταιρίας Lloyd’s of London.

Σε αυτό το χρονικό διάστημα ( 14ος – 17ος αιώνας), η ελληνική ναυτιλία ήταν περιορισμένη εξαιτίας τόσο της τουρκοκρατίας, όσο και της πειρατείας η οποία μάστιζε τα πλοία που ταξίδευαν στο Αιγαίο πέλαγος. Σιγά σιγά, αρκετοί Κυκλαδίτες και Κρητικοί στράφηκαν και αυτοί στην πειρατεία, η οποία έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής οικονομίας. Ψαράδες όπως οι αδελφοί Μπαρμπαρόσα από τις Κυκλάδες και ο Μανούσος Θεοτοκόπουλος (αδελφός του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου) από την Κρήτη, έγιναν πειρατές και με τα κεφάλαια που συγκέντρωσαν συνέβαλαν στον απελευθερωτικό αγώνα κατά των Τούρκων και μετέπειτα στην εμποροναυτιλιακή δραστηριότητα της λεκάνης της Μεσογείου.

Η ασφάλιση στην Ελλάδα από τα τέλη της τουρκοκρατίας μέχρι το 1850

Με την σταδιακή παρακμή της οθωμανικής αυτοκρατορίας, η Ελληνική ναυτιλία ολοένα και περισσότερο αυξανόταν και σύντομα οι Έλληνες έγιναν οι κυριότεροι προμηθευτές των Βαλκανίων. Όμως δεν υπήρχαν Ελληνικές ασφαλιστικές εταιρίες και οι ασφαλιστικές εταιρίες του εξωτερικού δεν ασφάλιζαν τα Ελληνικά πλοία λόγω του μεγάλου κινδύνου της πειρατείας στο Αιγαίο. Έτσι, οι Έλληνες εφοπλιστές είχαν καταφύγει στο σύστημα τεμαχισμού της κυριότητας κάθε πλοίου ανάμεσα σε πολλούς συνιδιοκτήτες, μοιράζοντας τον κίνδυνο. Αυτός ο θεσμός σύντομα επεκτάθηκε και γίνονταν μεριδιούχοι και οι άνδρες του πληρώματος. Έτσι, το πλήρωμα είχε ενδιαφέρον και φυσικά μεγάλο κίνητρο να προστατεύσει το σκάφος και τα εμπορεύματα.

Στις αρχές του 18ου αιώνα, οι πλούσιοι Φαναριώτες επέκτειναν τις τραπεζικές τους δραστηριότητες σε όλα τα σημαντικά εμπορικά κέντρα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, ανταγωνίζοντας τους Εβραίους και τους Αρμένιους τραπεζίτες. Συγχρόνως, οι Έλληνες έμποροι είχαν επεκτείνει τις δραστηριότητες τους πέρα από τα Βαλκάνια, στην Ιταλία, στην Αυστρία, στην Ουγγαρία, στην Ρωσία, στην Γαλλία, στην Ολλανδία, στην Γερμανία και στην Αγγλία. Η δράση των Ελλήνων τραπεζιτών και εμπόρων, έθεσαν την οικονομική βάση για την εμφάνιση της Ελληνικής ιδιωτικής ασφαλιστικής επιχείρησης.

Η πρώτη ασφαλιστική εταιρία που συστάθηκε με Ελληνικά κεφάλαια, ιδρύθηκε στην Τεργέστη, το 1789, με την επωνυμία “Societa Greca D’ assicurazione” και ακολούθησαν πολλές άλλες εταιρίες, τόσο στην Ιταλία, όσο και σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Επίσης, πολλές εταιρίες ιδρύθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, στην Οδησσό και στην Σμύρνη.

Η ασφάλιση από τον 19ο αιώνα μέχρι το 1914

Τον 19ο αιώνα, οι εταιρίες έχουν πλέον εκτοπίσει τους μεμονωμένους ασφαλιστές. Η μεγάλη ανώνυμος ασφαλιστική εταιρία, με τις επιστημονικές βάσεις της, έχει αναλάβει πρωτεύοντα ρόλο.

Η χρήση του ατμού στην ναυσιπλοΐα έφερε αναστάτωση και στην ασφαλιστική αγορά. Η τεχνολογία της εποχής δεν ήταν αρκετά ανεπτυγμένη και σε συνδυασμό με την κακόπιστη τακτική αρκετών ασφαλισμένων, που προκαλούσαν την επέλευση ζημιών, οδήγησε πολλές εταιρίες σε συρρίκνωση και αφανισμό. Με την συγκέντρωση των ασφαλιστικών εργασιών στις μεγάλες εταιρίες, αναπτύχθηκε η οργάνωση των εταιριών και η συστηματική νομοθετική ρύθμιση της λειτουργίας των ασφαλιστικών εταιριών. Ο πρώτος Ευρωπαϊκός ασφαλιστικός νόμος εμφανίσθηκε το 1874 στο Βέλγιο. Ακολούθησε η Ιταλία το 1882, η Αγγλία το 1906 και η Γερμανία και Ελβετία το 1908.

Η μετεπαναστατική περίοδος βρίσκει την Ελληνική ναυσιπλοΐα κατεστραμμένη. Σύντομα όμως η ναυτιλία και το εμπόριο έφεραν στην Ελλάδα τον πλούτο και την τεχνολογία που στερήθηκε από τον Τουρκικό ζυγό. Με την αποκατάσταση της ειρήνης, δημιουργήθηκαν νέα ναυπηγεία σε πολλά νησιά και λιμάνια και σύντομα η Ελλάδα έγινε μια από τις μεγαλύτερες δυνάμεις στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Μετά την επανάσταση η Σύρος και αργότερα ο Πειραιάς έγιναν τα κύρια εμπορικά κέντρα με τα πιο δραστήρια ναυπηγία.

Η πρώτη ασφαλιστική εταιρία που συστάθηκε στην Ελλάδα, δημιουργήθηκε στην Σύρο το 1828 με την επωνυμία “Ασφαλιστικόν Κατάστημα”, η οποία το 1829 μετονομάσθηκε σε “Ελληνικόν Ασφαλιστικόν Κατάστημα”. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν μέτοχος κατά 8 %.

Μέχρι το 1910 δημιουργήθηκαν άλλες 60 περίπου ασφαλιστικές εταιρίες, ανάμεσά τους και η Εθνική Ασφαλιστική, η οποία ήταν η πρώτη και η μόνη ασφαλιστική εταιρία της εποχής στον Ελλαδικό χώρο που έκανε και ασφάλειες ζωής. Όλες οι άλλες εταιρίες έκαναν κατά κύριο λόγο ασφάλειες μεταφορών και μερικές και ασφάλειες πυρός.

Το νομικό πλαίσιο της ασφάλισης στην Ελλάδα βασίσθηκε στον Γαλλικό Εμπορικό Κώδικα του 1807, ο οποίος άρχισε να εφαρμόζεται στην Κωνσταντινούπολη από το 1814 και έγινε αποδεκτός από τις εθνικές συνελεύσεις (1821 και 1827) και φυσικά ίσχυε κατά την κυβέρνηση του Καποδίστρια (1828-1832).

Όλες οι εταιρίες που δημιουργήθηκαν αυτό το χρονικό διάστημα, με εξαίρεση την Εθνική ασφαλιστική, σταδιακά έπαψαν να λειτουργούν. Το γεγονός ότι, οι ασφαλιστικές εταιρίες της εποχής είχαν περιορισμένο ασφαλιστικό αντικείμενο (κατά κύριο λόγο μεταφορές), τις έκανε ευάλωτες στις εξελίξεις της εποχής. Όταν η Ελληνική ναυσιπλοΐα παρουσίασε μεγάλη κάμψη λόγο της χρήσης του ατμού στα πλοία, τα έσοδα των εταιριών συρρικνώθηκαν και τις οδήγησαν σε αφανισμό. Ένας άλλος εξ ίσου σημαντικός λόγος, ήταν ο έντονος ανταγωνισμός των εταιριών, οι οποίες για μεγαλύτερη προσέλκυση των ασφαλιζομένων, πρoσέφεραν τις υπηρεσίες τους με πολύ χαμηλά ασφάλιστρα.

Το 1909 άρχισε ο κρατικός έλεγχος στα αποθεματικά των ασφαλιστικών εταιριών, με σκοπό οι ασφαλιστικές εταιρίες, ανάλογα με τον τζίρο τους να έχουν την απαραίτητη περιουσία για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις αποζημιώσεις.

Η ασφάλιση στην σύγχρονη Ελλάδα

Μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, η συσσώρευση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα οδήγησε στην συσσώρευση μεγάλων περιουσιών σε μικρή γεωγραφική έκταση. Έτσι, η ασφάλιση πυρός σημείωσε μεγάλη άνοδο. Παράλληλα, η ασφάλιση ζωής άρχισε να αναπτύσσεται ταχύτατα.

Τα δάνεια δεν θα μπορούσαν να βοηθήσουν την ανάκαμψη της πληγωμένης από τους πολέμους Ελλάδας, αν δεν υπήρχε η ασφάλιση ώστε να εξασφαλισθεί η αποπληρωμή σε περιπτώσεις ζημιών.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στα φοιτητικά του χρόνια, άσκησε το επάγγελμα του ασφαλιστή και οι γνωριμίες που έκανε τον βοήθησαν πολύ στην πολιτική του καριέρα.

Το 1970 ψηφίσθηκε ο σύγχρονος ασφαλιστικός νόμος της Ελλάδος και αργότερα, με την ένταξη της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκσυγχρονίσθηκε και εναρμονίσθηκε με τους ασφαλιστικούς νόμους των υπολοίπων χωρών.

Οι εξελίξεις στην τεχνολογία ήταν ταχύτατες και δημιούργησαν νέα δεδομένα. Οι πωλήσεις των αυτοκίνητων σημείωσαν μεγάλη άνοδο και δυστυχώς τα αυτοκινητιστικά ατυχήματα πολλαπλασιάσθηκαν. Η ασφάλιση αστικής ευθύνης από την κυκλοφορία των αυτοκινήτων έγινε υποχρεωτική στην Ελλάδα το 1978 και έδωσε μεγάλη οικονομική ανακούφιση στους παθόντες.

Πρόσφατα, με την μεγάλη μείωση των επιτοκίων, τα στεγαστικά δάνεια έχουν παρουσιάσει μεγάλη αύξηση. Βέβαια, η ασφάλιση πυρός και σεισμού που υποχρεωτικά συνοδεύει τα στεγαστικά δάνεια, βοηθάει πάρα πολύ στην ομαλή εξόφλησή τους.

Το τρομοκρατικό κτύπημα στους δίδυμους πύργους, καθώς και οι μεγάλες πλημμύρες στην Ευρώπη, δημιούργησαν μεγάλες οικονομικές υποχρεώσεις στις ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εταιρίες, αλλά κατάφεραν να ανταποκριθούν. Γεγονός που αποδεικνύει ότι η σύγχρονη οργάνωσή τους είναι επαρκής και μπορεί να αντέξει μεγάλης οικονομικής έκτασης ζημιές.

Η ασφάλιση σήμερα

Σήμερα, η ασφάλιση έχει εξελιχθεί σε επιστήμη. Με την ασφαλιστική μελέτη της οικογένειας ή της επιχείρησης, ο επαγγελματίας ασφαλιστικός σύμβουλος μπορεί να προσφέρει τέτοια ασφαλιστική κάλυψη που είναι ικανή να αποτρέψει οποιαδήποτε οικονομική ζημιά ή καταστροφή.

 

diavlos-insurance

Νέα υπηρεσία άμεσης πληρωμής ασφαλίστρων με χρεωστική και πιστωτική κάρτα Visa από την Υδρόγειο Ασφαλιστική

Η Visa, σε συνεργασία με την First Data, την Υδρόγειο Ασφαλιστική και την Alpha Bank, λανσάρει την λειτουργία κινητών τερματικών αποδοχής καρτών (mPOS) σε 100 ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές της Υδρογείου σε όλη την Ελλάδα.

Η υλοποίηση αφορά στην αποδοχή πληρωμών ασφαλίστρων με κάρτα από το νέο κινητό τερματικό της First Data κατά την παράδοση των συμβολαίων.

Η Υδρόγειος Ασφαλιστική προσφέρει στους πελάτες της την δυνατότητα πραγματοποίησης ηλεκτρονικών πληρωμών με κάρτα (χρεωστική/πιστωτική), οπουδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή και αξιόπιστα χρησιμοποιώντας έξυπνα τηλέφωνα ή συσκευές tablet. Η λύση Pogo> της First Data αποτελείται από μια εφαρμογή που εγκαθίσταται στο κινητό τηλέφωνο ή tablet και από μια συσκευή ανάγνωσης καρτών, η οποία επικοινωνεί μέσω bluetooth σύνδεσης, επιτρέποντας μέσω διαδικτύου (WI-FI ή 3G) στις έξυπνες συσκευές να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές συναλλαγές με την χρήση κάρτας εύκολα, γρήγορα και με ασφάλεια.

Με την συγκεκριμένη υπηρεσία είναι εφικτή η χρήση του ηλεκτρονικού κωδικού πληρωμής επιτυγχάνοντας άμεσα την ταυτοποίηση του ποσού πληρωμής με το ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

Ο κ. Νίκος Καμπανόπουλος, Γενικός Διευθυντής της Visa Europe για Ελλάδα, Βουλγαρία και Κύπρο, αναφέρει: «Είμαστε πολύ χαρούμενοι για αυτή τη συνεργασία. Στη Visa έχουμε δημιουργήσει την κατάλληλη υποδομή για αυτό που ονομάζουμε EVERYWHERE COMMERCE. Παρέχουμε μεγαλύτερη δύναμη και επιλογές στους καταναλωτές με τη χρήση καρτών για συναλλαγές σε κάθε περιβάλλον, οποιαδήποτε στιγμή, από οπουδήποτε και για ο,τιδήποτε. Αυτή τη δυνατότητα δίνουν και τα φορητά τερματικά, τα οποία μαζί με ένα έξυπνο κινητό ή την ταμπλέτα, μετατρέπονται σε συσκευή αποδοχής καρτών».

Όπως δηλώνει σχετικά ο κ. Παύλος Κασκαρέλης, Αντιπρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της Υδρογείου Ασφαλιστικής: «Η τεχνολογία μας εξοπλίζει με νέες δυνατότητες και στην Υδρόγειο επενδύουμε συνεχώς σε νέες καινοτόμες λύσεις που βελτιώνουν την εξυπηρέτηση των συνεργατών και πελατών μας και μας διαφοροποιούν από τον ανταγωνισμό. Η νέα υπηρεσία άμεσης πληρωμής ασφαλίστρων, μοναδική για τα δεδομένα της ασφαλιστικής αγοράς, ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής παρέχοντας απλοποίηση της άμεσης είσπραξης στο χώρο του πελάτη ενώ σύντομα θα προσφέρει και τη δυνατότητα πληρωμών με άτοκες δόσεις».

Ο κ. Εspen Tranoy, Διευθύνων Σύμβουλος First Data Hellas, δήλωσε: «Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με τη συνεργασία αυτή, καθώς διευκολύνουμε και υποστηρίζουμε τη διαδικασία της άμεσης και ολοκληρωμένης πώλησης των ασφαλιστηρίων συμβολαίων, βελτιώνοντας την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πελάτες της Υδρογείου Ασφαλιστικής. Η λύση μας Pogo>, η οποία δίνει τη δυνατότητα αποδοχής πληρωμών, αποτελεί βασική προϋπόθεση επιβίωσης για κάθε επιχείρηση και μετά την πρόσφατη επιβολή των capital controls στην Ελλάδα, όλο και περισσότερες εταιρείες αναζητούν εναλλακτικά κανάλια πληρωμής όπως το Pogo>.»

O κ. Λεωνίδας Κασούμης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Visa Hellas και Εντεταλμένος Γενικός Διευθυντής Στεγαστικής & Καταναλωτικής Πίστεως Alpha Bank, δήλωσε: «Tα φορητά τερματικά Pogo> ενσωματώνοντας τα πιο πρόσφατα πρότυπα ασφάλειας ηλεκτρονικών συναλλαγών, επιτρέπουν την αποδοχή πληρωμών με πιστωτικές, χρεωστικές ή προπληρωμένες κάρτες προσφέροντας ευελιξία και ευκολία από οποιοδήποτε σημείο διαθέτει σύνδεση με το διαδίκτυο».

Η υπηρεσία είναι διαθέσιμη σε όλη την Ελλάδα από την 1η Σεπτεμβρίου 2015 και αναμένεται να επεκταθεί σε σύνολο 300 ασφαλιστικών διαμεσολαβητών της Υδρογείου Ασφαλιστικής στο προσεχές διάστημα.

 

asfalisinet

Καταργούνται οι εγγυήσεις στις ισόβιες συντάξεις

Αρκετό καιρό πριν είχαμε γράψει ότι το 2015 θα φέρει σημαντικές αλλαγές στα συνταξιοδοτικά προγράμματα.

Το τελευταίο τρίμηνο μια μεγάλη πολυεθνική εταιρεία, η Metlife, σταμάτησε πλέον να εγγυάται από σήμερα το μηνιαίο ποσό της ισόβιας σύνταξης που κατοχυρώνει το συνταξιοδοτικό συμβόλαιο – από εδώ και στο εξής ο ασφαλισμένος θα γνωρίζει το ποσό που θα λάβει ως εφάπαξ αλλά ο καταμερισμός του σε μηνιαία ισόβια σύνταξη, εφόσον αυτό επιθυμεί, θα γίνεται πλέον με βάση τους πίνακες θνησιμότητας που θα ισχύουν τότε που θα λήξει το πρόγραμμά του.

Στην πραγματικότητα, αυτή την αλλαγή την έχουν εφαρμόσει ήδη σχεδόν όλες οι μεγάλες πολυεθνικές και το ποσό της ισόβιας μηνιαίας σύνταξης το εγγυώνται ακόμη μόνο κάποιες ελληνικές – οι Eurolife, International Life, Ευρωπαϊκή Πίστη και Μινέττα.

Εκτιμάται ότι έως το τέλος του χρόνου και από αυτές οι περισσότερες θα διακόψουν επίσης τα εν λόγω συμβόλαια.

Τον περασμένο μήνα η Generali στο δικό της συνταξιοδοτικό πρόγραμμα μείωσε στο 1% το εγγυημένο τεχνικό επιτόκιο. Η μείωση αυτή επηρρεάζει την απόδοση του συμβολαίου, διατηρεί όμως η εταιρεία την εγγύηση ποσού ισόβιας σύνταξης.

Πλέον μπορεί κανείς να ισχυριστεί με βεβαιότητα ότι το 2016 οι συνταξιοδοτικές λύσεις που θα προσφέρει η αγορά θα στηρίζονται κυρίως σε συμβόλαια unit linked (που ελπίζουμε τα capital controls να τα επιτρέψουν το συντομότερο δυνατό ) ή σε συμβόλαια εγγυημένου επιτοκίου το οποίο όμως θα είναι ιδιαίτερα χαμηλό.

Και πάντως η καταβολή της ισόβιας σύνταξης στη λήξη θα γίνεται με τα τεχνικά στοιχεία (πίνακας θνησιμότητας) που θα ισχύουν όταν έρθει η ώρα της καταβολής της.

Για τον πελάτη δεν είναι ό,τι καλύτερο η εξέλιξη αυτή ωστόσο είναι αναπόφευκτη για μια σειρά από λόγους: σημαντική πτώση των επιτοκίων, μειωμένη δυνατότητα πρόβλεψης μακροχρόνιων αποδόσεων λόγω συνεχιζόμενης οικονομικής αστάθειας παγκοσμίως, αυξημένες κεφαλαιακές απαιτήσεις σε περίπτωση επενδύσεων είναι το καλύτερο αλλά συνέβη γιατί η σημαντική πτώση των επιτοκίων, η παγκόσμια οικονομική ρευστότητα ως προς τη δυνατότητα πρόβλεψης μακροχρόνιων επιοκίων, οι αυξημένες απαιτήσεις κεφαλαίων σε περίπτωση επενδύσεων “υψηλής απόδοσης”.

Σημαντικό επίσης ρόλο παίζει και η πρόβλεψη για αύξηση του μέσου όρου θνησιμότητας.

 

underwriter

Ανοίγει και ο δεύτερος πυλώνας της επαγγελματικής ασφάλισης

Σχεδόν βέβαιο θεωρείται, από ειδικούς στην ασφάλιση, ότι θα ανοίξει άμεσα το θέμα της δημιουργίας δεύτερου πυλώνα για τις συντάξεις, μέσα από την διεύρυνση του ρόλου και της λειτουργίας των επαγγελματικών ταμείων.

Το θέμα είναι στην ατζέντα της επιτροπής των «σοφών» για την αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος ενόψει της παρουσίασης μέσα στον Οκτώβριο της σχετικής πρότασης της κυβέρνησης στα πλαίσια της υλοποίησης των συμφωνιών για την δανειακή σύμβαση της χώρας .

Το ζητούμενο, σύμφωνα με τους γνώστες των θεμάτων της ασφάλισης, είναι αν ο θεσμός της επαγγελματικής ασφάλισης που είναι θεσμοθετημένος εδώ και χρόνια σε προαιρετική βάση , θα αναμορφωθεί ώστε να έχει γενικευμένα χαρακτηριστικά .

Προς την κατεύθυνση αυτή οι προτάσεις κινούνται σε δύο άξονες . Ο ένας είναι αν θα λειτουργήσει ως υποχρεωτικός πυλώνας ασφάλισης που θα αντικαταστήσει τα σημερινά επικουρικά ασφαλιστικά ταμεία και αν θα μπορούν και οι φορείς του ιδιωτικού τομέα , δηλαδή οι ασφαλιστικές εταιρίες ,να συμμετέχουν ή να δημιουργούν επαγγελματικά ασφαλιστικά ταμεία .

Βέβαια και στις δύο περιπτώσεις υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν, όπως σχετικά με το μέλλον και την εξέλιξη των επικουρικών ασφαλιστικών ταμείων αλλά και με ποια κριτήρια, προϋποθέσεις, εποπτεία και μεγέθη οι ασφαλιστικές εταιρίες θα μπορούν να συμμετέχουν ή να δημιουργούν επαγγελματικά ασφαλιστικά ταμεία .

 

asfalisinet

Πόσο αξίζουν αυτά τα ασφαλιστήρια;

Υπάρχουν κίνδυνοι που δεν είναι “συνηθισμένοι” αλλά ερχόμαστε αντιμέτωποι μαζί τους στις πιο… ακατάλληλες στιγμές, επιβεβαιώνοντας το νόμο του Μέρφι. Γι’ αυτό το λόγο οι ασφαλιστικές προσπαθούν να προσφέρουν ασφαλιστήρια που καλύπτουν τα πάντα.

Τα ασφαλιστικά προϊόντα που διατίθενται στη σημερινή εποχή καλύπτουν πραγματικά τα πάντα. Την ίδια ώρα, η τεράστια πρόοδος της τεχνολογίας και οι επιπτώσεις της αλλάζουν τις ανάγκες για επιχειρήσεις και ιδιώτες και τους κινδύνους της καθημερινότητας.

Για παράδειγμα, έχετε αναλογιστεί τις συνέπειες που ενδεχομένως κληθείτε να αντιμετωπίσετε αν ένας χάκερ υποκλέψει τα προσωπικά σας στοιχεία; Δεν θα ήταν μεγάλο πλήγμα – οικονομικό και ψυχολογικό – για σας, αν την ημέρα του γάμου σας (τον οποίο έχετε χρυσοπληρώσει) ξεσπάσει ξαφνικά μία καταιγίδα;

Τέτοια απρόσμενα γεγονότα μπορούν να προκαλέσουν χάος στη ζωή σας και να σας καταστρέψουν οικονομικά. Αλήθεια, πόσο αξίζει να ασφαλιζόμαστε για τέτοιους κινδύνους; Το περιοδικό Forbes αναλύει πέντε ασφαλιστήρια που είναι της μόδας αυτή την εποχή και καλύπτουν περιστατικά τα οποία μπορεί να μην συμβαίνουν συχνά, αλλά όταν συμβούν επιβεβαιώνουν το «νόμο του Μέρφι» και σας… αδειάζουν τις τσέπες.

Προστασία προσωπικών δεδομένων

hacker

Από τις επιθέσεις στην αμερικανική ασφαλιστική Anthem μέχρι την φορολογική υπηρεσία IRS, εύκολα καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι επιχειρήσεις και κρατικές υπηρεσίες δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τους χάκερς.

Στην πραγματικότητα, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου των ΗΠΑ αναφέρει ότι η κλοπή προσωπικών δεδομένων αποτελεί το κορυφαίο παράπονο των καταναλωτών για 15 χρόνια στη σειρά, ενώ φετινή έρευνα της Javelin Strategy and Research εκτιμά ότι υπάρχει ένα νέο θύμα υποκλοπής προσωπικών δεδομένων κάθε δύο δευτερόλεπτα.

Κατά συνέπεια δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ασφαλιστικές ανταποκρίνονται δημιουργώντας ασφαλιστήρια κλοπής προσωπικών δεδομένων, τα οποία κοστίζουν 25-60 δολάρια το χρόνο για καλύψεις που κυμαίνονται μεταξύ 10-15 χιλ. δολάρια.

Τα περισσότερα ασφαλιστήρια παρέχουν παρακολούθηση λογαριασμού και πιστώσεων και καλύπτουν το διαχειριστικό κόστος ανάκτησης των κλεμμένων στοιχείων. Ωστόσο δεν αποζημιώνουν για τυχόν οικονομικές απώλειες που προκύπτουν από την κλοπή δεδομένων.

Αξίζει;

Ναι, αν δεν έχετε το χρόνο να ασχοληθείτε με την προστασία των δεδομένων σας. Και αυτό γιατί, όπως σχολιάζουν ειδικοί, η προστασία από κλοπή προσωπικών στοιχείων στην ουσία δεν αποτρέπει την πράξη.

Για την ημέρα των ονείρων σας…

wedding

Ένας γάμος μόνο φθηνός δεν είναι και πόσω μάλλον μέσα στην κρίση όπου τα… πορτοφόλια όλων μας δέχονται συνεχείς «επιθέσεις». Έτσι, λοιπόν, δεν θα θέλατε να προστατεύσετε την ημέρα του ονείρου σας;

Στις ΗΠΑ, ένα συνηθισμένο ασφαλιστήριο γάμου καλύπτει την ακύρωση ή αναβολή της δεξίωσης, απώλειες που σχετίζονται με τον καιρό, λάθη των διοργανωτών, ασθένειες ή ακόμη και τραυματισμούς καλεσμένων. Επιπλέον καλύψεις αφορούν στην ασφάλιση του δακτυλιδιού, των δώρων του γάμου και των ρούχων. Τα ασφαλιστήρια κοστίζουν περίπου 1% του γαμήλιου προϋπολογισμού, που σημαίνει ότι με 500 δολάρια μπορούν να καλυφθούν έξοδα 50.000.

Αξίζει;

Αν σχεδιάζετε μια δεξίωση σε απομακρυσμένο μέρος, υπάρχουν πολλές μεταβλητές και παράγοντες που θα πρέπει να λάβετε υπόψη. Μπορεί να μην συμβαίνουν συχνά ακραία καιρικά φαινόμενα, όμως οι ατυχίες μπορεί να είναι πολλές. Η ασφάλιση γάμου μπορεί να σας σώσει καθώς καλύπτει προκαταβολές σε περίπτωση καταστροφής ακόμη και έξοδα που σχετίζονται με υποχρεωτική αναβολή.

Για τους καλύτερους μας φίλους

Very much sick dog under a blanket, isolated on  white

Very much sick dog under a blanket, isolated on white

Πιστεύετε ότι είστε φιλόζωος; Στις ΗΠΑ, οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων εκτιμάται ότι θα ξοδέψουν περί τα 16 δισ. δολάρια (!) για την φροντίδα των τετράποδων φίλων τους το 2015. Την ίδια ώρα το 37% όσων έχουν κατοικίδιο θα… έβαζαν χέρι σε αποταμιεύσεις για να καλύψουν αναπάντεχες κτηνιατρικές δαπάνες.

Κυρίως για την κάλυψη των ιδιαίτερα ακριβών κτηνιατρικών εξόδων πολλοί ασφαλίζουν τα ζώα τους. Το ασφάλιστρο κυμαίνεται από 50 έως κάτι πάνω από 100 δολάρια το μήνα, ανάλογα με την ράτσα και το αν πρόκειται για σκύλο ή γάτα.

Αξίζει;

Ναι αν είστε από αυτούς που θα δανείζονταν για να σώσουν το κατοικίδιό τους. «Αν διατίθεστε να ξοδέψετε δεκάδες χιλιάδες για να σώσετε ένα κατοικίδιο, τότε αξίζει», σημειώνει η Patricia Born, καθηγήτρια διαχείρισης κινδύνου και ασφάλισης στο Florida State University. «Και αν το ασφαλιστήριο που θα επιλέξετε καλύπτονται οι περισσότερες επισκέψεις στον κτηνίατρο, τότε αξίζει για τους περισσότερους φιλόζωους», προσθέτει.

Ασφάλιση πολύτιμων αντικειμένων

A member of staff poses next to a work entitled ''Jeanne Hebuterne (au chapeau)' by Italian artist Amedeo Modigliani at Christies auction house in central London on February 1, 2013. Due to form part of the Impressionist and Modern Art Evening Sale on February 6, it is expected to fetch between 16-22 million GBP (25-33 million USD - 18-25 million EUR). AFP PHOTO / CARL COURT        (Photo credit should read CARL COURT/AFP/Getty Images)

Μήπως είστε τυχερός να έχετε κάποιον πολύτιμο πίνακα ή κάποιο οικογενειακό κειμήλιο που περνάει από γενιά σε γενιά; Το πιθανότερο είναι η ασφάλιση κατοικίας να μην καλύπτει τα μεγάλη αξίας αντικείμενα , όπως κοσμήματα, συλλεκτικά αντικείμενα και μουσικά όργανα.

Η ασφαλιστική συμφωνεί με τον ενδιαφερόμενο στην αξία των αντικειμένων, σταθμίζει την πιθανότητα να υποστούν ζημιά ή να κλαπούν και ορίζει το ασφάλιστρο, το οποίο συνήθως είναι κάπου στο 1% με 2% της αξίας.

Αξίζει;

Εξαρτάται από το πόσο σημαντικό είναι ένα αντικείμενο για τον καθένα. «Εξαρτάται και από το τι σχέση έχει κάποιος με τον κίνδυνο. Μπορεί να θέλει να πληρώσει 1.000 δολάρια για να ασφαλίσει ένα δακτυλίδι ή να το αντικαταστήσει πληρώνοντας 10.000 δολάρια». Επίσης είναι δύσκολο να πεις κανείς αν το ασφάλιστρο που του προσφέρουν είναι υψηλό ή χαμηλό.

Έξοδα κηδείας

Ο θάνατος κάποιου αγαπημένου προσώπου είναι αρκετά δύσκολη στιγμή και ο «τσουχτερός» λογαριασμός της κηδείας απλά επιδεινώνει την όλη κατάσταση. Σύμφωνα με την αρμόδια αμερικανική ένωση, το μέσο κόστος μίας κηδείας μαζί με το φέρετρο διαμορφώνεται κοντά 7.000 δολάρια. Η ασφάλεια ταφής ή κηδείας πληρώνει συνήθως το ποσό των 10.000 δολαρίων, ωστόσο τα ασφαλιστήρια είναι ακριβά.

Αξίζει;

Όχι. «Το κόστος είναι πολύ υψηλό σε σύγκριση με μία κανονική ασφάλεια ζωής και οι συγγενείς θέλουν κάτι παραπάνω εκείνη τη στιγμή».

Insurancedaily

Πρωτότυπη δικαστική απόφαση: Η ασφαλιστική πληρώνει αποζημίωση για μεταφορά οχήματος στο εξωτερικό για επισκευή

Δεκτή η αγωγή του ζημιωθέντος ασφαλισμένου της ως άνω αλλοδαπής ασφαλιστικής εταιρίας, για το υπόλοιπο των υλικών ζημιών του αυτοκινήτου του, πέραν του καταβληθέντος από την αλλοδαπή ασφαλιστική του εταιρεία, (καθώς και για τις σωματικές βλάβες του).

Μεταφορά Οχήματος στην Αλλοδαπή προς Επισκευή

Επιδικάσθηκε το ποσό των 700 ευρώ για την μεταφορά του οχήματος προς επισκευή στην αλλοδαπή, διότι κρίθηκε αυτή απαραίτητη καθόσον καθόσον, τα ανταλλακτικά του βλαβέντος οχήματος υπήρχαν στη Γερμανία και η αντιπροσωπεία στην Ελλάδα δεν αναλάμβανε την επισκευή του.

Υπαξία

Επιδικάσθηκε ποσό 10.000 ευρώ για όχημα αξίας προ του ατυχήματος 43.800 Ευρώ (BMW τύπου 530d Touring 2.993 κυβ. εκατ.).

 

nextdeal

Τριπλασιάστηκε η χρήση πλαστικού χρήματος λόγω capital controls

Eχει σχεδόν τριπλασιαστεί η χρήση του πλαστικού χρήματος στο εμπόριο. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από τα πιστωτικά ιδρύματα, από τα τέλη Ιουνίου που επιβλήθηκαν η τραπεζική αργία και τα capital controls έως τις αρχές Αυγούστου, είχαν εκδοθεί περισσότερες από 1,1 εκατ. χρεωστικές κάρτες περίπου σε έναν μήνα, ξεπερνώντας τα 11 εκατ. στο σύνολό τους, ενώ πριν από τους κεφαλαιακούς περιορισμούς εκδίδονταν, κατά μέσον όρο, κάτω από 100.000 κάρτες μηνιαίως.

Αυτό αναφέρει το Ινστιτούτο Εμπορίου & Υπηρεσιών (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας σε μία βιβλιογραφική έρευνα αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης που πραγματοποίησε θέλοντας να αναδείξει τον ολοένα και σημαντικότερο ρόλο που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια το ηλεκτρονικό εμπόριο, τόσο στην εξέλιξη των επιχειρήσεων όσο και στη βελτίωση της ελληνικής οικονομίας.

Η επεξεργασία, από πλευράς Ινστιτούτου, των δημοσιευμένων πρωτογενών δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, του Ελληνικού Συνδέσμου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GRECA) και της ELTRUN (Ετήσια Έρευνα Ηλεκτρονικού Εμπορίου), καταδεικνύει την αυξανόμενη δυναμική που αναπτύσσει ο συγκεκριμένος κλάδος, κατατάσσοντάς τον στους πλέον ανερχόμενους. Ακολουθούν τα βασικότερα συμπεράσματα των ερευνών που εκπονήθηκαν από τους προαναφερθέντες φορείς με έτος αναφοράς το 2014 για τη χρήση του πλαστικού χρήματος.

Χρήση πλαστικού χρήματος κατά τη διάρκεια των Capital Controls

Σύμφωνα με τα στοιχεία το 2014 το ποσό που δαπανήθηκε σε κάρτες Visa αντιπροσώπευε μόλις 1 ευρώ σε κάθε 33 ευρώ καταναλωτικής δαπάνης, σε σύγκριση με το 1 ευρώ στα 6 ευρώ στην Ευρώπη, κάτι όμως που έχει αρχίσει να αλλάζει ριζικά μετά την τραπεζική αργία και την επιβολή των capital controls.

Οι τρέχουσες εξελίξεις περιόρισαν μεν τη δυνατότητα ανάληψης μετρητών, ωφέλησαν δε καταναλωτές και επιχειρήσεις που αποκομίζουν πλέον σημαντικά πλεονεκτήματα με τη χρήση του πλαστικού χρήματος.

– Σύμφωνα με στοιχεία της Visa Europe, που επεξεργάζεται σχεδόν το 60% των συναλλαγών με ελληνικές κάρτες για αγορές, τις δύο εβδομάδες μετά την εισαγωγή των capital controls παρατηρήθηκε αύξηση 135% στον αριθμό συναλλαγών σε σύγκριση με το δεκαπενθήμερο πριν από τα capital controls. Ο τομέας των τροφίμων γνώρισε τη μεγαλύτερη αύξηση στη χρήση των χρεωστικών καρτών μέσα στις δύο αυτές εβδομάδες (με αύξηση της χρήσης τους 234%) και ακολουθούν ο τομέας της υγείας (206%) και τα πρατήρια καυσίμων (193%).

– Ο τζίρος σε POS των χρεωστικών καρτών υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με πέρυσι, με την αυξημένη χρήση να παρατηρείται στους υφιστάμενους αλλά και στους νέους πελάτες καρτών. Αυτή η εξέλιξη παραπέμπει σε υπερδιπλασιασμό των συσκευών αποδοχής καρτών από το σημερινό επίπεδο των 150.000 σε 400.000 περίπου τα επόμενα δύο χρόνια. Την ίδια στιγμή πενταπλασιάστηκαν οι νέοι κωδικοί χρήσης ηλεκτρονικής τραπεζικής e-banking, με πάνω από 150.000 νέους χρήστες τον Ιούλιο.

– Η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων πυροδότησε στην ουσία την αύξηση της χρήσης του πλαστικού χρήματος, με αποτέλεσμα η δυναμική που αναπτύσσεται να θεωρείται πλέον ιδιαίτερα σημαντική. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι μέχρι και σήμερα σε εθνικό επίπεδο οι πληρωμές με κάρτες αντιπροσωπεύουν μόνο το 6% των συνολικών πληρωμών στη χώρα, συνιστώντας μία από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη.

– Βάσει εκτιμήσεων, η χρήση πλαστικού χρήματος θα μπορούσε να συνεισφέρει στη μείωση της φοροδιαφυγής (υπολογίζεται στο 25% του ΑΕΠ) κατά 5 δισ. ευρώ και αύξηση των φορολογικών εσόδων πάνω από 1 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση (ΦΠΑ, φορολογία φυσικών και νομικών προσώπων). Άρα η συντονισμένη υλοποίηση ενός εκτενούς πακέτου μέτρων για την αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών θα μπορούσε να μειώσει τουλάχιστον κατά 25% τη “μαύρη” οικονομία, ενισχύοντας σημαντικά τα δημόσια έσοδα της χώρας.

Σχετικά με την επίδραση της τραπεζικής αργίας και των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων στις ελληνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται μέσω ψηφιακών μέσων -κυρίως ηλεκτρονικά καταστήματα:

– το 97% έχει αντιμετωπίσει προβλήματα στις πληρωμές και τις εισπράξεις

– το 64% έχει αντιμετωπίσει προβλήματα στην παραγωγή και τη διακίνηση προϊόντων

– το 66% αντιμετωπίζει προβλήματα πληρωμής των συνεργατών του

– το 61% έχει αδυναμία χρήσης μεθόδων πληρωμής, όπως Paypal

– το 49% δηλώνει αδυναμία πληρωμής οφειλών σε προμηθευτές

– το 49% επίσης έχει αδυναμία πληρωμής πιστωτικών, χρεωστικών καρτών

– το 41% δηλώνει αδυναμία εξόφλησης και πληρωμής επιταγών

– το 29% δηλώνει άρνηση και αδυναμία πελατών να πληρώσουν με μετρητά

– το 8% έχει αδυναμία καταβολής φόρων και μισθών

– το 78% των επιχειρήσεων έχει αντιμετωπίσει ακυρώσεις παραγγελιών πελατών

– το 31% έχει αδυναμία εισαγωγής πρώτων υλών

– το 22% αντιμετωπίζει δυσκολίες στη συνεργασία με τις μεταφορικές εταιρείες

– το 14% των επιχειρήσεων δυσκολεύεται να διακινήσει τα προϊόντα στο εσωτερικό

– Προς αντιμετώπιση της δύσκολης κατάστασης, το 60% των επιχειρήσεων στράφηκαν σε εναλλακτικές μορφές πληρωμών προς ξένους, με τη χρήση τραπεζικού λογαριασμού στο εξωτερικό.

– Παράλληλα, όμως, ένα υψηλό ποσοστό, 44%, βρέθηκε σε πλήρες αδιέξοδο, μην μπορώντας να κάνει τίποτα απολύτως.

Ηλεκτρονικό Εμπόριο

Επίσης, η αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου εμφάνισε σημάδια βελτίωσης το 2014, αφού οι Έλληνες online καταναλωτές, αύξησαν περίπου κατά 10% τον αριθμό των κατηγοριών που αγόρασαν online το 2014.

Η ανάπτυξη είναι εμφανής και από τον αριθμό των online αγορών, αφού από μια αγορά ανά μήνα στη διάρκεια του 2013, η εν λόγω αναλογία αυξήθηκε σε τρεις αγορές ανά δίμηνο το 2014. Οι προβλέψεις για το 2015 είναι θετικές, από τη στιγμή που εκτιμάται πως 6 στους 10 online καταναλωτές θα αυξήσουν την αξία των online αγορών τους και μόνο 1 στους 10 θα προβούν σε μείωσή τους.

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ